home - over varens - varens wereldwijd
 Varen wetenswaardigheden Duitsland     

Waar kan de varenliefhebber terecht in Duitsland?
, Ben van Wierst

Nederlanders die iets over varens willen weten kijken al snel naar Engeland waar de British Pteridological Society al sinds 1891 actief is op varengebied. Het is minder bekend dat ook in Duitsland al jarenlang veel aandacht is voor varens.

 

organisatie

In Duitsland bestaat er een organisatie die te vergelijken is met het Nederlandse “Groei en Bloei”. In Duitsland heet deze organisatie GdS wat staat voor Gesellschaft der Staudenfreunde  wat vertaald  staat voor Gezelschap van vasteplantenliefhebbers. Onder de hoede van deze vereniging zijn een aantal vakgroepen actief. Één daarvan is de “Fachgruppe Farne” (“Vakgroep Varens”).

Deze groep bestaat uit ongeveer 60 leden. Men ontmoet elkaar éénmaal per jaar gedurende 3 dagen. Er worden dan kwekerijen, verzamelingen en varengroeiplaatsen in het wild bezocht. Eigenlijk  niet anders dan bij de meeste varen verenigingen.

Tijdens deze jaarlijkse bijeenkomsten vindt ook een ruilbeurs plaats. Hiervoor gaat een aantal weken voor de bijeenkomst een lijst rond per e-mail met vraag en aanbod van planten.

Deelnemers uit het buitenland zijn van harte welkom, natuurlijk wel eerst aanmelden.

Wanneer men het Duits niet zo goed beheerst is ook Engels een goede voertaal.

De huidige voorzitter en contactpersoon van de “Fachgruppe Farne” is Sabine Nittritz.

Haar adres is: Quanswiese 3
23701 Eutin, Duitsland
Telefoon: 0049 (0) 4521 - 6015
E-Mail : dietrich.nittritz@freenet.de

 

varenverzamelingen

Een overzicht van de verzamelingen in Duitsland is te vinden in het boek van Sue Olsen. Zij publiceerde foto’s die zij tijdens haar reis door Duitsland maakte ( ± 2007) in haar boek “Encyclopedia of Garden Ferns”.

Noord-Duitsland

In het noorden van Duitsland bestaan er drie particuliere varenverzamelingen waarvan er twee direct te benaderen en te bezoeken zijn. Ingo Carstensen, Wolfram Gassner en Dr. Berndt Peters, zijn de eigenaren van deze verzamelingen en zij hebben zich verzameld in de „Erzeugergemeinschaft Farngarten" (kwekersgroep varentuin). Onder deze naam worden er (bijzondere) varens gekweekt die voor een redelijke prijs verkocht worden. Ook kunnen er sporen opgevraagd worden. De heren willen wel benadrukken dat zij geen professionele kwekers zijn, maar verzamelaars met een grote privéverzameling. Te begrijpen valt dat het aanbod steeds wisselend zal zijn en dat ze geen vast en groot assortiment op voorraad hebben.

Een vaste plek waar de winterharde varens van deze groep verkocht worden is de bekende plantenmarkt „Am Kiekeberg”  in Ehestorf bij Hamburg (28-29 augustus 2010).


adressen:

Ingo Carstensen
Heiderand 21, 28816 Stuhr, tel.0049 4206 7339

Ingo is een enthousiaste kweker van varens. Hij heeft geen internet maar wel telefoon. Hij spreekt ook goed Engels en vind het leuk als hij gebeld wordt welke varens hij in voorraad heeft.

Dr. Berndt Peters
e-mail. berndtpeters@foni.net

Sue Olsen: „één van de grootste varenverzamelingen in Europa“

Wolfram Gassner verkoopt zijn varens op de plantenmarkt Am Kiekeberg.
Zie ook de vertaling van zijn artikel dat verscheen in het blad van de GdS over zijn verzameling en het verkrijgen van planten en sporen.
Sue Olsen schreef over zijn tuin in 2007: “een kleine botanische tuin”.

 

 
Oosten van Duitsland

In de omgeving van Dresden bevindt zich de grootste varenverzameling van Europa.
De eigenaar, Dhr. Kohout, reisde de wereld af op zoek naar varens. Dit heeft geresulteerd in een zeer indrukwekkende verzameling.
Deze tuin is helaas niet vrij te bezoeken.


Bij Chemnitz bevindt zich de Arktisch-Alpiner Garten. Deze, in DDR tijden opgezette tuin had educatie tot doel. Tegenwoordig is de tuin ondergebracht in een stichting die veel inspanningen doet om de tuin te behouden. De tuin is toegankelijk (zie website) en er worden ook rotsplanten en varens verkocht. Vaak betreft het de meer bijzondere soorten.
 
Midden Duitsland

Een bekende varentuin is de tuin van Rosi Müller, Farngarten.de die in Herschbach in het Westerwald te vinden is. In deze ongeveer 1000 m2 grote tuin bevinden zich tegen de 400 soorten varens. Via de site van Rosi kunt u haar e-mailadres vinden en eventueel een bezoek plannen.

In Wegberg is Kleo Montforts Baumfarne gevestigd, op zijn website worden meerdere soorten aangeboden.
Verder vinden we hier nog twee kwekerijen met een wat groter aanbod van varens:
Gartnerei Schoebel in Bergen/Dumme met een webshop en
Bluetenbatt in Hameln
 

Enkele mensen en publicaties op varengebied uit Duitsland.

Hieronder een summier overzicht van publicaties op varengebied in het Duitstalige gebied.

Varens toegepast als tuinbeplanting werden krachtig gestimuleerd door de bekende kweker Karl Föster (Berlijn) onder andere in zijn boek “ Einzug der Gräser und Farne in die Gärten” (1951).

Ook Richard Maatsch is een pleitbezorger voor varens. Hij was directeur van het Duitste Instituut voor sierplantteelt en docent aan de TU Hannover. Hij was een uitgesproken varenexpert, en kweekte veel varens en testte ze op hun geschiktheid voor de tuin. Hij ontdekt en benoemde onder anderen ± 1970 in Herrenhausen de altijd groene Polystichum setiferum „Herrenhausen“. Waarschijnlijk ging het bij „Herrenhausen“ in werkelijkheid om een oude Victoriaaanse vorm uit Engeland, dit is echter nooit vastgesteld. Op varengebied publiceerde hij het boek “Das Buch der Freilandfarne” (1980).

.

In het Duitse taalgebied moet zeker professor Tadeus Reichstein (1897 – 1996)  genoemd worden. Hij was geboren in Kiev en is op achtjarige leeftijd in Zwitserland komen wonen. Zijn werkzame leven tot aan zijn pensioen was aan de biochemie gewijd. Voor zijn ontdekkingen op het gebied van hormonen kreeg hij de Nobelprijs voor Medicijnen. Na zijn pensionering in 1967 tot aan zijn dood wijdde hij zich geheel aan het onderzoek van varens. Hij correspondeerde met varendeskundigen over de hele wereld. Zijn interesse gold onder andere polyploïde varencomplexen. Ook vele jaren werkte hij aan het varenonderdeel van de “Flora Iranica”. Hij paste zijn expertise in de biochemie toe in onderzoeken van de phloroglucine (bepaalde chemische stoffen) in Dryopteris-soorten.
Reichstein is bijzonder actief geweest als medeauteur van wetenschappelijke artikelen op dit gebied maar ook als verzamelaar en deed hij veel kruisingsproeven. Hij schreef zelf een artikel over zijn favoriete onderwerp: (het maken van)kruisingen, "Hybrids in European Aspleniaceae (Pteridophyta)", Bot. Helv. 91: 89-139. (1981).